مدیریت دانش (قسمت دوم)

تعریف مدیریت دانش
فرایند شناسایی پدید آوردن، اکتساب و به کارگیری دانش سازمانی جهت بهره برداری از فرصت های جدید و بهبود عملکرد سازمانی و به بیان دیگر، مدیریت دانش، شامل تمام تلاشهایی است که سبب میشود دانش مناسب، در وقت مناسب و در شکل مناسب و با هزینه ی مناسب، به فرد مناسب برسد.
 

انواع دانش

تاکنون تقسیم بندی های متفاوتی برای دانش انجام شده است. مشهورترین دسته بندی که از دانش ارایه شده است آن را به دو بخش تقسیم میکند، دانش ضمنی و دانش صریح.


Tacit knowledge: دانش ضمنی

مستندسازی این نوع دانش بسیار مشکل است.


دانشی است که به وسیله ی فرایندهای فردی داخلی بدست می آید و در وجود خود شخص ذخیره می شود.بعضی اوقات چنین دانشی را با عناوینی مانند تجربه، بازتاب استعداد فردی یا درونگرایی تعریف می کنند. یا دانشی که در درون و در اختیار افراد قرار دارد، دانشی است که ساختار نیافته و مبتنی بر مستندات  ملموس و عینی نیست. حالت شخصی و درونی داشته، لذا رسمی کردن و انتقال آن به دیگران مشکل است.


Explicit knowledge: دانش صریح

دانشی است که در یک وسیله مکانیکی یا تکنولوژیکی،از قبیل اسناد یا پایگاهای اطلاعاتی ذخیره می شود. این دانش مجموعه ای است از فرایندها و روشهای کاری، آیین نامه ها و دستور العمل ها، شیوه های مکتوب و پایگاهای اطلاعاتی سازمان یافته، طراحی های انجام شده، نقشه های دانش موضوعی خاص، یادداشت های دستی تنظیم شده اشخاص مختلف، گزارشات و کتابها و اسناد تهیه شده و در دسترس هستند که هر خواننده مجاز، در صورت دسترسی با مطالعه آنها می تواند با مجموعه این موارد آشنایی پیدا نماید.

دانش صریح یا کد گذاری شده دانشی است که به زبان رسمی و سیستماتیک بیان شده و قابل انتقال بین افراد در سطوح مختلف سازمانی است


ضرورت پیاده سازی مدیریت دانش در سازمانها

حجم بالای دانش ها و تجارت تولیدی در سازمانها که چنانچه شناسایی و مدیریت نگردد از بین می رود.


تنوع چالش ها و مشکلاتی که در یک سازمان ایجاد و برطرف میگردد.


انجام برخی فرایندها و عملیات برای اولین بار در ایران و لزوم مستندسازی مناسب در این حوزه ها به منظور استفاده آیندگان.

بالا بودن میزان جابجایی افراد در سازمانها از سازمانی به سازمانی دیگر سبب جابجایی دانش همراه با افراد می گردد.


حجم بالای اسناد و مستندات ارزشمندی که در طول یک سازمان ایجاد می گردد و بایستی طبقه بندی و در سیستمی مجتمع گردد تا قابلیت استفاده برای سایرین را دارا باشد.


عدم وجود ایین نامه ها و قوانین مناسب به منظور حمایت از بهترین متخصصان و دانشکاران سازمان.


عدم استفاده مجدد از درس های آموختنی یک سازمان در سازمانی دیگر به صورت ساختارمند به دلیل عدم وجود قوانین و سیستم های لازم در این حوزه.


عدم وجود بستری  مناسب جهت به اشتراک گذاری دانش ها میان موسسات و سازمانها.



مدیریت دانش در پروژه به دنبال چیست؟

ایجاد بسترهای مناسب در پروژه ها به منظور:

جمع آوری،طبقه بندی و به اشتراک گذاری مستندات ارزشمند پروژه ها.

مستندسازی دانش ها و تجربیات ارزشمندی که در طول پروژه ها تولید می گردد.

به اشتراک گذاشتن روش حل مشکلاتی که در یک پروژه به وجود آمده، به نحوی که در سایر پروژه ها بتوان از آن استفاده و از دوباره کاری پرهیز گردد.

طراحی ساختارها و الزامات مناسب به منظور مدیریت دانش ها.

شناسایی افراد خبره در هر پروژه و تقدیر از ایشان.

شناسایی نقاط قوت و ضعف دانشی سازمان و انجام برنامه ریزی مناسب به منظور رفع نقاط ضعف.

طرح سوالات و مشکلات پیش روی پروژه ها و اخذ راهکارهای مناسب از بهترین متخصصان.

ایجاد نقشه دانش سازمان به گونه ای که بدانیم در فیلدهای مختلف سازمان چه کسی چه چیزی می داند.

 


مطالعه موردی شرکت های خارجی در مدیریت دانش

شرکت لابراتور ((بوکام)) برآورده کرده است که حدودأ ۷ درصد از درآمدهای خود را صرف توسعه و مدیریت سرمایه های ذهنی کارکنان خود نموده است.شرکت ((ای.بی بی)) مدیران و کارکنان را نه تنها براساس نتایج تصمیمات و اقداماتشان مورد ارزشیابی قرار داده است بلکه براساس اطلاعات و دانشی که در فرایند تصمیم گیری و انجام کار از دیگران کسب کرده اند ارزشیابی می کنند.

شرکت ((باکمن لاب)) واحد سیستم های اطلاعاتی خود را به سمت و سوی انتظارات مدیریت دانش هدایت کرده است و گروهی را تحت عنوان ((گروه انتقال دانش)) با وظیفه شناسایی دانش افراد و منتقل کردن آن به دیگران ایجاد نموده است،سالانه طی کنفرانسی بهترین توزیع کنندگان و به اشتراک گذارندگان دانش و اطلاعات را شناسایی می کند براساس مطالعات دیکسون انتقال دانش در شرکتهای ((فورد))،((بریتیش پترولیوم))،((لاک هید)) به پنج روش زیر انجام می گیرد:


۱- انتقال متوالی و مستمر،که در تیمی که یک وظیفه را در یک زمینه معین انجام می دهد و سپس همان وظیفه را در زمینه دیگر و جدید تکرار می کند.

۲- انتقال نزدیک، که اشاره به انتقال دانش از یک تیم به تیم های دیگر که کارهای مشابهی را در یک زمینه مشابهی اما در مکانهای مختلف انجام می دهند.

۳- انتقال دور، که شامل انتقال دانش در مورد وظایف غیر روزمره و غیر روتین از یک تیم منبع به دیگر سیستمها که وظایف مشابهی را در جای دیگر سازمان انجام می دهند.

۴- انتقال استراتژیک، که مستلزوم انتقال دانش پیچیده بین سیستمهای جداگانه با توجه به زمان و مکان است.

۵- انتقال تخصص که شامل انتقال دانش درباره وظیفه ای که به ندرت ممکن است انجام گیرد.

 
 

حکایت

مهندسی بود که در تعمیر دستگاه های مکانیکی استعداد و تبحر داشت.او پس از ۳۰ سال خدمت صادقانه با یاد و خاطری خوش بازنشسته شد. دو سال بعد، از طرف شرکت درباره رفع اشکال به ظاهر لاینحل یکی از دستگاه های چندین میلیون دلاری با او تماس گرفتند. آنها هر کاری که از دستشان بر می آمد انجام داده بودند و هیچ کسی نتوانسته بود اشکال را رفع کند.

بنابرین، نومیدانه به او متوسل شده بودند که در رفع بسیاری از این مشکلات موفق بوده است. مهندس، این امر را به رغبت می پذیرد. او یک روز تمام به وارسی دستگاه می پردازد و در پایان کار، با یک تکه گچ علامت ضربدر روی یک قطعه مخصوص دستگاه می کشد و با سربلندی می گوید: ((اشکال اینجاست! ))

آن قطعه تعمیر می شود و دستگاه بار دیگر به کار می افتد. مهندس دستمزد خود را ۵۰۰۰۰ دلار معرفی می کند.حسابداری تقاضای ارائه گزارش و صورتحساب مواد مصرفی می کند و او بطور مختصر این گزارش را می دهد ((بابت یک قطعه گچ:۱ دلار و بابت دانستن اینکه ضربدر را کجا بزنم:۴۹۹۹۹ دلار))

 

 

نقل حکایت
این شرکت توانایی انتقال دانش از نیروهای با تجربه نیروهای جدید را ندارد و بنابراین باید برای استفاده دوباره از دانش تولید شده در طول سالها در شرکت که هزینه های زیادی برای آن پرداخت کرده است دوباره هزینه کند.


مشکلات سازمان ها در پیاده سازی مدیریت دانش

عدم اختصاص زمان برای مدیریت دانش از طرف پرسنل سازمان. ۴۱%

عدم تشویق به مدیریت دانش در سازمان. ۶و۳۶%
عدم درک مناسب مدیریت دانش و مزایا. ۳۳%
ناتوانی در ارزیابی مدیریت دانش در سازمان. ۲۶%

عدم آشنایی کافی با تکنیک های مدیریت دانش. ۷و۲۲

عدم ورود مدیریت دانش در فرایندهای سازمان. ۲و۲۲%

سرمایه گذاری کم روی مدیریت دانش. ۸و۲۱%

کمبود انگیزه و پاداش جهت اشتراک دانش. ۱۸%

دخیل نکردن مناسب کارکنان. ۲و۱۵%

نداشتن سیستم مناسب مدیریت دانش در سازمان. ۴و۱۳%

عدم اعتقاد مدیریت ارشد سازمان به مدیریت دانش. ۱۱%

سازمان هایی که با هیچ مشکلی برخورد نکرده اند. ۳و۴%

 

نویسنده نوشته: کامبیز دلفانی

2 thoughts on “مدیریت دانش (قسمت دوم)

    فائزه

    (بهمن ۲۴, ۱۳۹۲ - ۱۹:۳۱)

    با سلام و تشکر از مطالب مفید موجود.
    درصد هایی که برای مشکلات سازمان ها در مدیریت دانش نوشته شده (در قسمت دوم مدیریت دانش) از چه منبعی هستند؟
    با تشکر. منتظر پاسخ هستم…

      محمدرضا سربیون

      (بهمن ۲۵, ۱۳۹۲ - ۰۰:۰۷)

      سلام
      یکی از نویسندگان سایت ( کامبیز دلفانی ) این مطالب و درج کردن ، در حال حاضر دسترسی بهش نداریم که سوالتون و ازش بپرسیم .
      در اولین فرصت پاسخ سوالتون و در همینجا درج می کنیم .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

انتخاب شکلک ها !!!

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette